Şi’den serbest ticaret çağrısı; Batı Çin’in fazlasını eleştiriyor
Çin lideri APEC’te tarifeleri düşürme ve pazarları açma sözü verdi. Batılı ortaklar, Çin’in yıllık 1 trilyon doları aşan ticaret fazlasını ve tedarik zincirlerindeki hâkimiyetini eleştiriyor.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump’la yapmaları beklenen üçlü zirve öncesinde, Çin’in Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’nde konuştu. Şi serbest ticaret ve açık yatırımları savunurken Putin, Batı’ya yönelik eleştirilerde bulundu.
İş dünyası liderlerine hitap eden Şi, Dünya Ticaret Örgütü merkezli kurallara dayalı çok taraflı ticaret sisteminin korunması ve küresel sanayi ile tedarik zincirlerinin istikrarının sürdürülmesi gerektiğini söyledi. Çin’in gümrük tarifelerini düşüreceğini, pazarlarını daha fazla açacağını ve korumacılığa karşı duracağını belirtti.
ABD’nin Nvidia gibi şirketlerin gelişmiş yapay zekâ çiplerine Çin’in erişimini daha da kısıtlayan yeni kararlarının ardından Şi’nin misilleme sözü verdiği bildirildi. Batılı ticaret ortakları ise Çin’i, üretim sektörünü destekleyerek yıllık 1 trilyon doları aşan ticaret fazlası vermekle ve tedarik zincirlerindeki hâkimiyetini jeopolitik koz olarak kullanmakla suçluyor.
Manila’daki temaslarının ardından perşembe günü Şıncın’a geçmesi beklenen Trump’ın, Şi ve Putin’le yapacağı görüşmede Rusya-Ukrayna savaşı, ABD’nin İran ile savaşı, küresel ticaret, yapay zekâ ve nükleer silahlar gibi başlıkları ele alması bekleniyor.
Üçlü zirve, İkinci Dünya Savaşı sonrasında nüfuz alanlarının belirlendiği 1945 Yalta Konferansı’na benzetiliyor. Avrupa ve Asya’daki küçük ekonomilerin liderleri, büyük askeri güçlerin kendi çıkarlarını göz ardı etmesinden kaygı duyarken Kremlin bu benzetmeleri reddediyor; Pekin ise görüşmenin dünya barışına katkı sağlayacağını belirtiyor.
Ukrayna’nın, Kırım’ı Rusya’ya bağlayan Kerç karayolu köprüsünü vurmasının ardından konuşan Putin, Batı’yı “eski hegemonlar” olarak nitelendirdi ve Avrupa’nın “aşağılayıcı bir gerileme” yaşadığını öne sürdü. Trump ve Şi’nin perşembe günkü görüşmenin ardından aralıkta Miami’de düzenlenecek G20 Zirvesi’nde bu yıl dördüncü kez bir araya gelmesi bekleniyor.





