İklim finansmanında 300 milyar dolarlık hedef tartışması

Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor, Antalya’da düzenlenen iklim zirvesinde fosil yakıtlardan aşamalı çıkış için somut adımlar atılması gerektiğini söyledi. Inventor, iklim finansmanı ve ülkelerin sorumluluklarının paylaşımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

COP31 Başkanı Murat Kurum’un iklim eylemindeki gecikmelerin ağır maliyetine dikkat çekmesini ve zirvenin uygulama odaklı olması gerektiğini vurgulamasını değerlendiren Inventor, bu mesajların hayata geçirilmesini beklediklerini belirtti. COP31’in fosil yakıtlardan aşamalı çıkışa yönelik somut adımlarla sonuçlanması gerektiğini ifade etti.

Inventor, “35’e 35” elektrifikasyon hedefini gerekli ve memnuniyet verici bulduğunu, ancak elektrifikasyonun fosil yakıtlara bağımlılığı sona erdirmenin aracı olması gerektiğini söyledi. Hedefin başarılı olmasının, fosil yakıtların yerini 1,5°C hedefiyle uyumlu yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin almasına bağlı olduğunu kaydetti.

Avustralya İklim Değişikliği Bakanı Chris Bowen’ın dünyanın 1,5°C sıcaklık hedefini aşacağını kabul ettiğini aktaran Inventor, Bowen’ın ülkelerin aciliyet duygusu ve işbirliğiyle hareket etmesi halinde “geri dönebileceğimizi” söylediğini belirtti.

İklim finansmanı görüşmelerinde güvenin, gelişmiş ülkelerin vaat ettikleri finansmanı sağlamasıyla kurulabileceğini söyleyen Inventor, açılış gündemindeki anlaşmazlığın bu güvenin kırılganlığını gösterdiğini ifade etti. İstişarelerde İklim Finansmanı Çalışma Programı’nın ilerleyişi ve uyum finansmanının üç katına çıkarılmasının ayrı bir gündem maddesi olup olmayacağı konusunda uzlaşma sağlanamadı.

NCQG olarak bilinen Bakû finansman hedefi, gelişmiş ülkelerin öncülüğünde 2035’e kadar yılda en az 300 milyar ABD doları sağlanmasını öngörüyor; tüm kaynaklardan sağlanan finansmanın aynı tarihe kadar yılda en az 1,3 trilyon ABD dolarına çıkarılmasını istiyor. Kararda 300 milyar dolarlık hedefin ne kadarının kamu kaynaklarından karşılanacağı belirtilmiyor.

Inventor, Avrupa’nın yeni kamu finansmanını masaya koyması gerektiğini söyledi. Yedi büyük petrol ve gaz şirketinin 2026’nın ilk dokuz ayında 150 milyar ABD doları kâr elde ettiğini belirterek gelişmiş ülkelerin bu kârları vergilendirmesini, geliri toplumların afetlere hazırlanması ve afetlerden sonra yeni borç yükü oluşturmadan toparlanması için kullanmasını önerdi.